Yetişkinlerde kuru öksürük tedavisi: tıbbi ilaçlar ve halk tedavi yöntemleri

Yetişkinlerde kuru öksürük tedavisiÜst solunum yolu hastalıkları arasında yer alan kuru öksürük daha çok sonbahar ve kış aylarında meydana gelmektedir. Havaların soğuması ve mikrobik rahatsızlıkların, virüslerin çoğalması ile hemen hemen herkes yılda en az bir kez kış aylarında soğuk algınlığı şikayetiyle doktora gitmektedir. Öksürük, belli bir uyarana cevap olarak görülmekte olan ve göğüs kas yapısının refleks olarak kasılması ile meydana gelmektedir.

Öksürükte herhangi bir şekilde balgam bulunmuyorsa, bu kuru öksürük olarak adlandırılır. Kuru öksürük genellikle boğazda bir gıcık his uyandırır. Oluşan kuru öksürük eğer, mide bulantısı, ateş, halsizlik ile birlikte görülmüyorsa, burada genellikle ciddi bir rahatsızlık olmaz. Ancak kuru öksürük, özellikle nezle, grup, faranjit, astım, geniz akıntısı, reflü, kalp yetmezliği ve akciğerde sıvı toplanması gibi durumlarda da ortaya çıkar.

KURU ÖKSÜRÜĞÜN NEDENLERİ NELERDİR?

Kuru öksürüğün nedenleri arasında şunlar sayılabilmektedir:

  • Soğuk algınlığı
  • Gribal enfeksiyonlar
  • Boğaz iltihabı
  • Bademcik sıkıntıları
  • Alerjik durumlar
  • Bronşit
  • Boğmaca
  • Gırtlak tümörleri
  • Akciğere bağlı rahatsızlıklar
  • Sigara içilmesi

Öksürük daha çok geceleri nükseden bir rahatsızlıktır. Öksürüğün ortaya çıkmasına neden olan ve duyarlı olan bölgelere öksürük reseptörleri adı verilmektedir. Bu reseptörlerin bulunduğu yerler, gırtlak, ana nefes borusu, büyük bronşlar olmaktadır. Ancak burun, sinüsler, yutak, kulak zarı, dış kulak yolu, kalp zarı ve midede de öksürük reseptörleri bulunabilmektedir. Tüm insanlar, havayollarını tahriş edecek dumanlı, kirli hava ve soğuk hava soluduklarında veya solunum yollarına herhangi bir yabancı cisim kaçtığı zaman genellikle öksürmeye başlarlar.

Kuru öksürüğün nedenleriZatürre, bronşit, astım gibi solunum yolu hastalıklarında, solunum yolunda biriken fazla miktardaki salgı da öksürük ile balgam şeklinde vücuttan atılmaktadır. Bazı durumlarda, öksürük bozulan kap ritminin tekrar eski düzenine dönmesini sağlayarak, kişinin hayatını kurtarıcı bir özellik taşıyabilmektedir.

Kuru öksürük uzun sürer ve geçmezse, boğazda tahrişe neden olabilir. Geçmeyen kuru öksürük akciğerlerde ağrıya yol açabilmektedir. Çok şiddetli kuru öksürük nöbetleri, hastalarda krizlere neden olabilmektedir. Kuru öksürük nöbetleri bazen baş ağrısı, baş dönmesi gibi durumlarla sonuçlanabilmektedir. Çok şiddetli gerçekleşen kuru öksürük nöbetleri kasları çok fazla yorduğundan idrar kaçırma ile sonuçlanabilmektedir. Aynı zamanda göğüs kafesinde ağrı ve fıtıklara sebep olabilmektedir.

Öksürük atakları, daha çok gece olduğundan sabaha karşı yoğunlaşabilmektedir. Bunun sonucunda da göğüsten hışıltı, hızlı nefes alıp verme, bir sıkışma hali yaşanabilmektedir. Özellikle kuru öksürük yaşayan kişilerde bir allerjen duyarlılığı var ise, üst solunum yolu enfeksiyonlarının akut alevlenmeleri tetiklenmektedir.

Diğer Notlar:  Öksürük Esnasında Göğüs Kafesinde Ağrı: Olası Nedenler Ve Tedavi

Öksürük rahatsızlığı yaşanmaması için, düzenli ve dengeli beslenmek, kış aylarında yeterli C vitamini alınması önemlidir. Her türlü tozlu ve kirli ortamdan sakınmak da olası tedbirler arasındadır. Vücut direncinin korunması için spor ve düzenli yürüyüş etkili olabilmektedir. Ayrıca uyku sürelerine dikkat edilmesi, vücudun dinlendirilmesi ve bol sıvı alınması da önemlidir.

YETİŞKİNLERİN DOĞRU BİR ŞEKİLDE TEDAVİ EDİLMESİ

Öksürük rahatsızlığında, hastaya öncelikle öksürük durumunu yaşatan nedenin teşhis edilmesi gerekmektedir. Hastaya teşhis konabilmesi için de bir takım testler yapılmalıdır. Bu testler arasında en çok dikkati çeken ve en çok kullanılan yöntemler şöyledir;

  • Akciğer röntgeni
  • Göğüs röntgeni
  • Bronkoskopi
  • Gerekli durumlarda Gastroentereloji

Yetişkinlerin doğru bir şekilde tedavi edilmesiGerekli filmler çekildikten sonra teşhis konmaktadır. Doktor tarafından teşhis konulduktan sonra, hastaya uygun tedavi yöntemi uygulanmaktadır. Hasta kesinlikle doktor tavsiyesi dışında bir ilaç veya uygulama yapmamalıdır. Eczane veya arkadaş tavsiyesi ile alınan ilaçlar hasta için uygun olmayabilir ve hastaya daha fazla rahatsızlık verebilmektedir.

Öksürük krizlerinin altında mikrobik bir rahatsızlık var ise, enfeksiyon tedavisi, reflü için asit giderici, astımda ise nefes açıcı tedavi uygulanmaktadır. Netice olarak üç haftayı geçen öksürüklerde mutlaka bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması gerekmektedir. Özellikle bazı solunum yolu hastalıklarının mikrobik durumları sonrasında, haftalarca kuru öksürük uzayabilmektedir. Bu tür öksürükte, uzman doktorlar tarafından bronşların genişletilmesi tedavisi önerilmektedir.

Tüm bu tetkik yöntemlerinden ayrı olarak, gerekli görülmesi durumunda, solunum fonksiyon testi, sinüs filmi, reflü endoskopisi gibi tetkiklerden de yararlanılabilmektedir.

İLAÇLAR

Doktorlar tarafından konan teşhisten sonra genellikle ilaç tedavisi uygulanmaktadır. İlaç tedavisi uygulamalarında genellikle boğaz enfeksiyonları tanılarında antibiyotik kullanımı önem taşımaktadır. Çünkü genellikle öksürük durumu enfeksiyon ve bakteriyel faktörlerden ileri gelmektedir. Bu bakterilerin kısa sürede bertaraf edilmesi için de antibiyotiklerden faydalanılmaktadır. Antibiyotik yanında verilecek olan öksürük şurupları da, özellikle geceleri hastayı rahatlatmaktadır.

Doktorlar tarafından en çok tavsiye edilen çok fazla çeşitli öksürük şurubu mevcuttur. İlaç kullanımı mutlak doktor kontrolünde yapılmalıdır. Bilinçsiz olarak kullanılan şuruplar veya öksürük ilaçları öksürüğün şiddetini daha da artırabilir. Yoğun öksürük durumları bayılmalara ve kusmalara sebebiyet verebilmektedir.

BOL ILIK İÇECEK

Kuru öksürük rahatsızlıklarında, özellikle boğazı rahatlatacak ve yumuşatacak içeceklerin tercih edilmesi önemlidir. Çok soğuk veya çok sıcak içeceklerin tüketilmesi öksürüğü daha da şiddetlendirebilir. Öksürüğe en fazla katkıyı ılık içecekler sağlamaktadır. Özellikle bitki çayları ve bol bol ılık su içimi rahatsızlığın giderilmesinde önemlidir.

İNHALASYON

Soğuk algınlığına bağlı olarak gelişen kuru öksürük, inhalasyon yolu ile geçirilebilir. Bu yöntem hastanın sağlığı için oldukça güvenlidir. İnhalasyon etkili bir yöntemdir ve bu nedenle en az günde üç kez önerilmektedir. Yapılacak olan inhalasyon uygulaması mutlaka doktor önerisi ve kontrolünde yapılmalıdır.

Diğer Notlar:  Sigara Öksürüğü: Kurtulma Yöntemleri

İnhalasyon

MERHEM SÜRME VE MASAJ YÖNTEMLERİ

Boğaz enfeksiyonlarında ve özelliklede öksürük durumunda merhem kullanımı oldukça yaygındır. Ayak tabanlarına merhem sürülerek üzerine çorap giyildikten sonra yatılır. Bu yöntem öksürüğü hafifletmektedir. Ancak sürülen bu merhem herkes için uygun olmayabilir. Bu nedenle içeriğindeki maddelere karşı alerjik olan bireylerin kullanmaması önemlidir.

Öksürük için yapılabilecek bir diğer yöntem ise masajdır. Etkili bir masaj için gerekli olan malzemeler.

Yaklaşık 25 cc tatlı badem yağı, 8 damla greyfurt, 4 damla misk ada çayı, 10 damla sedir, 1 damla kekik karıştırılmak suretiyle boğaz etrafına sürülerek masaj yapılır.

Bir başka yöntem ise temiz bir beze kolonya dökülerek boğaza sarılır ve bir süre beklenir. Bez olmaması durumunda kolonya ile boğaz çevresine elle masaj yapılabilmektedir.

Vurmalı masaj tekniğinden de yararlanılabilmektedir. Vurmalı masajda, masör akciğerlere bir titreşim yayar. Böylece hasta nefes darlığından kurtularak rahatlar. Vurmalı masaj yapıldıktan sonra hastanın nefes alması daha ölçülü ve sakin hale gelmektedir. Göğüs masajı organların geriye kalan kısımlarına kan akışı sağlamaktadır ve kan akışını artırmaktadır. Yapılan masaj, diyafram alanındaki kan tedarikini güçlendirmeye yardımcı olmaktadır.

Merhem sürme ve masaj yöntemleri

Göğüs masajı dokuları oksijenle doldurmakta ve doyurmaktadır. Bu da hastanın daha derin nefes almasını sağlamaktadır. Masaj, hastalığın ardından bronşları geri yükler ve serbest bir solunum yaratır. Akciğerlerin havalandırılması noktasında olumlu etkilerde bulunur, bronşlarda yer alan genel yorgunluğu ve iltihaplanmayı da oldukça hafitletir.

Boğaz ve göğüs kısmına merhem sürülerek elle masaj yapılabilir. Bu masaj tekniği de öksürüğü ciddi anlamda hafifletmektedir.

ŞİFALI BİTKİLER

Öksürük gibi boğaz enfeksiyonlarında özellikle bitki çayları çok çok faydalıdır. Güçlü antioksidan özelliği olan zencefil, zerdeçal, ıhlamur, adaçayı gibi bitkilerden yapılan doğal çaylar, öksürük tedavisinde çok etkili olmaktadır. Bu çaylar taze olarak hazırlanıp günde 2-3 bardak içilmesi durumunda boğazı yumuşatarak hastanın rahatlamasını sağlamaktadır.

Öksürük, çok farklı sebeplerden oluşmuş olabilir. Genellikle doğru bitkisel yöntemlerde kısa sürede kontrol altına alınabilmektedir.

Kullanılabilecek diğer bitkisel yöntemler:

  • Bir çay kaşığı bal ve soda, limon karışımı yine boğaz enfeksiyonları için rahatlatıcıdır.
  • Siyah turp suyu da öksürük için ideal bitkilerdendir.
  • Kırılan cevizin kabuk ve ceviz arasındaki zar da öksürük için ideal bir bitkidir. Cevizin içerisinde yer alan bu zardan bir miktarı su ile cezvede kaynatılmak suretiyle çay olarak içilebilmektedir. Öksürüğü ciddi anlamda azaltan bir yöntem olarak dikkat çekmektedir.
  • Bir kavanoza koyulacak bir miktar bal, doğranmış taze zencefil ve dilimlenmiş limon karışı mı da boğaz enfeksiyonlarında çok fazla başvurulan bir yöntemdir. Yapılan bu karışım her gün bir tatlı kaşığı içilerek veya sulandırılıp çay şeklinde içilerek kullanılmaktadır.
  • İki tatlı kaşığı dut pekmezi içerisine biraz karabiber dökülerek günde bir kaşık yenmesi durumunda boğaz oldukça rahatlatılmaktadır.
  • Bir doğal yöntem olarak buharlı su kullanılabilir. Bir tencere su kaynatılır. İçerisine birkaç damla nane veya okaliptüs yağı konur. Tencereden çıkan buhar yaklaşık on beş dakika kadar teneffüs edilir. Bu uygulama günde birkaç kez tekrar edilebilir.
  • Bir bardak kaynar suyun içerisine bir çay kaşığı kadar tuz eklenir. Karışımın ılıması beklenir. Karışım gargara yapılmak suretiyle kullanılır. Bu uygulama günde üç kez yapılabilmektedir.
  • Bir adet kuru soğan kaynatılır, ezilir ve püre haline getirilir. İçerisine bir miktar limon suyu ve bir miktar bal konur. İyice malzemeler karıştırılır ve bir saat kadar bekletilir. Sonrasında süzgeçten geçirilir ve düzenli olarak tüketilir.
  • Bir bardak kaynar suyun içine bir miktar kekik konur. On dakika demlenmesi için beklenir. Demlenince süzülür ve çay olarak tüketilir. Kekik boğazın ve üst solunum yollarının ciddi anlamda yumuşamasına katkı sağlamaktadır.
  • Elma kabukları, zencefil, ayva, ıhlamur, tarçın, limon ve bal karıştırılıp kaynatılmak suretiyle suyu içildiğinde öksürük kısa bir sürede rahatlatılmaktadır.
Diğer Notlar:  Kuru Öksürük Ev Ortamında Nasıl Tedavi Edilir: Ilaçlar Ve Halk Yöntemleri

HASTANIN ODASINDA İKLİM ŞARTLARI

Kuru öksürük rahatsızlığı yaşayan hastanın yattığı oda mutlaka nemlendirilmelidir. Bunun için kalorifer peteklerine takılan bir takım aparatlar kullanılabilmektedir. Odanın nemlendirilmesi için ayrıca buhar makinelerinden de faydalanılabilmektedir. Hasta odasının çok soğuk veya çok sıcak olmamasına dikkat edilmelidir. Yine hasta odasının mutlaka hijyenik olması çok çok önemlidir. Tozlu ortamlar öksürük nöbetlerini daha da artırmaktadır. Odada kesinlikle aşırı ve keskin koku olmaması hasta için önemlidir. Odanın mutlaka havalandırılması ve temiz oksijenin odaya dolması sağlanmalıdır.

Son olarak; kuru öksürük ile ilgili sorunlara şiddetli ölçüde nefes darlığı, yüksek ateş, şiddetli kusma gibi belirtiler ekleniyorsa, verilen antibiyotik tedavisine yanıt alınamıyorsa, öksürme sırasında balgamla birlikte kan görülüyorsa çok acil olarak doktora başvurulması önemlidir.

Değerlendirme
5
Yazal
Prof. Dr. Fuat BAYKAL
Kulak, Burun, Boğaz (KBB) Uzmanı
Yazılı makaleler
28

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir