Yetişkinlerde Şiddetli Öksürüğün Nedenleri Ve Tedavi Yöntemleri

Yetişkinde şiddetli öksürük nasıl tedavi edilirSoğuk kış aylarının etkisin hissettirmeye başlamasıyla beraber hastalıklar da yaşamımıza girmekte ve yaşantımızı etkilemektedir. Bu ayların başlangıcında birçok okulda her gün mutlaka bir öğrencinin raporlu olduğu, her gittiğimiz yerde bir insanın burnunun aktığı ya da öksürdüğü, hapşırdığı hepimizin kolayca gözlemleyebildiği şeylerdir. Hastalıkların insanları bu kadar etkilemesinin elbette ki en önemli sebebi kişilerin bağışıklığının zayıf olmasıdır. Bağışıklığı hastalıklara karşı zayıf bünyede olan insanlarda başka bir hasta ile etkileşimde, bir ortamdan mikrop kapmasında ve en ufak hava değişimlerinde bile hastalık kendisini gösterebilmektedir.

Özellikle Ekim, Kasım gibi geçiş aylarında bolca C vitaminli gıda tüketmeye, havaya uygun olarak giyinmeye ve mikrop içerebilecek ortamlarda bulunduğumuzda ellerimizi sterile etmeye özen göstermemiz gerekmektedir. En sık görülen rahatsızlık türü soğuk algınlığı olmakla beraber grip, nezle ve de öksürük ortaya çıkmakta ve hayat kalitemizi önemli ölçüde düşürmektedir. Diğer hastalıklar ve tedavi yöntemleri de önemli olmakla beraber makalemizin konusunu öksürük oluşturmaktadır. Öksürük özellikle kış aylarında ortaya çıkan, aylarca geçmeyerek insanı yıpratan ve gerçekten yorucu bir etkisi olan bir hastalıktır.

Öksürüğün çeşitli türleri bulunmaktadır. Öksürük kimi zaman yalnızca kuru bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu tür öksürükte kişi kesik kesik öksürür ve bazı durumlarda bu öksürüğün nedeni tespit edilemez ve psikolojik olabileceği şeklinde de yorumlanır. Öksürüğün bir diğer türü ise balgamlı şekilde ortaya çıkan öksürüktür ve buna da akciğer enfeksiyonunun neden olduğu saptanmaktadır. Öksürüğün en yoğun ve çetin olduğu tür ise boğmaca mikrobuna bağlı olarak ortaya çıkan öksürüktür. Bu durumda özellikle boğmaca hastalığının gelişim döneminde kişi çok yoğun ve sert öksürük nöbetlerine maruz kalmaktadır ve bu rahatsızlık 3-4 aya kadar sürebilmektedir. Bunlar dışında yine başka rahatsızlıklara bağlı olarak hırıltılı ve havlamaya benzer şekilde kendini gösteren öksürük çeşitleri de vardır. Yetişkinlerde ortaya çıkan şiddetli öksürüğün nedenleri çok çeşitli olabilmektedir. Aynı zamanda farklı türlerine göre birçok çözüm önerisi de bulunmaktadır.

İçindekiler

Şiddetli Öksürüğün Nedenleri

Öksürük insanlarda çok yaygın görülen bir rahatsızlık çeşidi olup nedenlerinin de basit bir gıcıktan akciğer kanserine kadar uzanan birçok sebebi bulunabilmektedir. Eğer öksürük daha kısa süreli bir zaman alıyor ve çok da sert şekilde kendini göstermiyorsa çok endişelenmeye gerek yoktur ama eğer öksürük uzun zamandır devam ediyor ve sert bir şekilde ortaya çıkıyorsa mutlaka bir doktora görünmek gerekmektedir. Şimdi nedenlerine detaylı olarak bakalım.

  • Kronik ve kuru gıcık şeklindeki öksürük astımın en önemli göstergelerinden biridir. Astımda öksürük balgamsızdır ve koşma, yorulma gibi aktiviteler sonrası öksürükle beraber göğüste yanma, sıkışma da ortaya çıkmaktadır.
  • Reflü de öksürüğe neden olan rahatsızlıklardan biridir. Özellikle yağlı veya baharatlı yiyecekler çok tüketildiğinde boğazlarda acılık ve yanma hissiyle beraber öksürük de ortaya çıkar. Öksürükle beraber bu rahatsızlıkları da hissediyorsanız bir doktora görünüp reflünüzü tedavi ettirebilirsiniz.
  • Ülkemizde son yıllarda yayılan ve özellikle de sigara tüketen insanlarda görülen KOAH da şiddetli ve balgamlı öksürüğe sebep olan rahatsızlıklardandır. Öksürükle beraber göğüste sıkışma ve nefes darlığı görülmektedir.
  • Öksürüğün çok bilinmeyen bir başka nedeni de gizli kalp yetmezliğidir. Öksürük genelde üst solunum yoluyla ilişkilendirildiği için bu önemli ve hayati hastalık göz ardı edilebilmektedir. Gizli kalp yetmezliğinde öksürük pembemsi bir balgamla beraber ortaya çıkmaktadır.
  • Öksürüğün en yaygın görülen nedenlerinden biri ise bronşit hastalığıdır. Bronşit olan hastalarda sert ve balgamlı bir öksürük görülmekte ve kişinin hayatını önemli ölçüde etkilemektedir.
  • Bir başka neden olarak öksürüğe boğmaca mikrobu da neden olmaktadır. Bu şekilde ortaya çıkan öksürük de öksürüğün en şiddetli hallerinden biridir. Hasta öksürük nöbetlerine tutulabilir ve her gelen nöbet de dakikalarca sürebilir. Bu sebeple de hasta nefes alamaz ve nefessiz kalır.
  • Öksürük genelde çoğu hastada akciğer rahatsızlıklarından meydana gelmektedir. Bunların arasında da en sert geçeni ve kişiyi en çok yıpratanı ise zatürredir denilebilir. Zatürre şiddetli öksürükle beraber kişiyi etkilemekte ve bu hastalıkta öksürüğe kanlı balgam eşlik etmektedir.
  • Öksürüğün bir başka nedeni ve en tehlikeli olanı ise akciğer tümörleridir. Tümörler de akciğer içinde yayıldıklarında öksürüğe neden olmaktadır. Bu öksürük inatçı, balgamlı olabilir ve hatta balgam kanlı olarak kendini gösterebilir.
Diğer Notlar:  Yetişkinlerde kuru öksürük tedavisi: tıbbi ilaçlar ve halk tedavi yöntemleri

Görüldüğü üzere öksürüğün birçok türü vardır ve doğru bir tedavi uygulanabilmesi için öksürüğün nedeninin iyi bir şekilde tespit edilmesi gerekir. Doğru tespit beraberinde doğru tedaviyi getirecek ve kişinin sağlığına kavuşmasını sağlayacaktır.

İlaçlar

Bir hastalığa yakalandığımızda bunun ivedi bir şekilde tedavi edilmesini istiyorsak başvuracağımız yerler aile hekimleri ve hastaneler olacaktır. Buralarda tedavide kullanılacak olan başlıca ilaçlar ise antibiyotikler ve öksürük şuruplarıdır. Bu ilaçlar yaygın olarak öksürük şikayetiyle gelen hastalarda kullanılmaktadır. Antibiyotik vücutta oluşan enfeksiyonların ortadan kaldırılmasını, onlarla mücadele edilmesini sağlayan bir ilaçtır ve öksürük şikayeti olan hastalarda özellikle akciğer enfeksiyonları geçirenlere verilmektedir.

İlaçlarBu sayede orada oluşan enfeksiyonun yok edilmesi ve hastanın sağlığına kavuşması amaçlanır. Öksürük şurubu ise öksürüğü baskılamak için verilen bir ilaçtır ve balgamlı hastalara öksürük şurubu verilmesi önerilmez. Çünkü bu şurup öksürüğün kesilmesine neden olacaktır ve balgam çıkışını önleyecektir. Akciğerdeki enfeksiyonun temizlenmesi için ise balgam çıkışının sağlanması önemlidir. Bu nedenle akciğerinde enfeksiyonu bulunan ve balgam çıkaran hastalara antibiyotik ile beraber balgam çıkarmasını da kolaylaştıran ilaçlar verilmektedir ve bu sayede kişinin akciğerlerinin temizlenmesi amaçlanır. Bu hastalarda öksürük balgam çıkışına bağlı olarak bir süre daha devam edebilmekte ama sonrasında ciğerlerde temizlenme sağlanmakta ve hasta hastalıktan kurtulmaktadır.

Tedavi için kullanılan ilaçlar bunlar olmakla beraber bu ilaçlar hiç bir surette kendi kanaatine göre kullanılmamalıdır. Bu ilaçların kullanılabilmesi için mutlaka bir doktor tarafından yazılarak verilmesi gerekmektedir. Bilinçsiz şekilde kullanılan ilaçlar yüzünden kişiler hastalıklardan kurtulamamakta ya da başka rahatsızlıklara maruz kalmaktadır.

İnhalasyon Yoluyla Tedavi

İlaçların farklı yollarla hastalara uygulanması mümkündür. İlacın direkt olarak tedavi edilecek olan bölgeye uygulanması lokal uygulama olarak adlandırılır. Tedavi edilecek olan bölge eğer direkt ulaşılabilecek bir noktada değilse ya da vücuda yayılacak bir etki edilmek isteniyorsa enjeksiyon yapılarak ya da ağızdan alma yoluyla vücudun dolaşım sistemine yayılması amaçlanır. Buna da sistemik uygulama adı verilir. Ancak araştırmalar göstermiştir ki oral yolla alınan ilaçların bir kısmı kana karışıp etki göstermeye başlamadan önce karaciğerde bazı enzimler tarafından parçalanmaktadır. Bu da bize göstermiştir ki bu tür bir parçalanmaya maruz kalan ilaçlar hasta üzerinde beklenen ve amaçlanan etkiyi sağlamaz.

Diğer Notlar:  Boğmaca Öksürük Nedenleri Ve Tedavisi

Yukarıda anlattığımız nedenlerden dolayı özellikle akciğer üzerine uygulanacak olan ilaçların inhalasyon yani diğer bir adıyla solunum yoluyla uygulanması diğer yöntemlere göre bizlere çok daha etkili sonuçlar sağlamaktadır. Bu yöntem oral yönteme göre birçok avantaj sağlamaktadır. İnhalasyon yöntemi ile ilaç verildiğinde ilacın etki gösterme süresi oldukça kısalmaktadır. Oral yolla ilaç alındığında ilaç emilerek dolaşım sistemine sokulmakta ve etkisi bundan sonra olmaktadır. Ancak solunum yoluyla ilaç verme yönteminde bu aşamalara gerek kalmadan doğrudan bir etki doğması söz konusudur.İnhalasyon yoluyla tedavi

Etkili İnhalasyon Tarifeleri

İnhalasyon uygulaması nebülizatör adı verilen cihaz ile uygulanmaktadır. Bu cihazın da ultrasonik nebülizatör ve jet nebülizatör olmak üzere iki türü vardır. Ultrasonik nebülizatör ses dalgalarıyla; jet nebülizatör ise basınçlı hava ile sıvı haldeki ilaçları buhar haline getirerek hastaların bu ilaçları solunum yoluyla alabilmesini sağlarlar.

Etkin bir inhalasyon tedavisinin sağlanması için aerosolün partikül büyüklüğü önemli bir faktör olmaktadır. İlacın akciğerde hedeflenen bölgeye etki edecek şekilde ayarlanması tedavide istenen sonucu elde etmemizi sağlar. İnhalasyon kullanımında istenen etkinin sağlanabilmesi için bazı dikkat edilmesi gereken şeyler vardır. Bunlar:

  • Hastanın nefesi ağız yoluyla yapması;
  • Uygulamanın yemeklerden önce yapılması;
  • Delikli yüz maskesi veya ağız tüpü kullanılması;
  • Her hastanın farklı maske veya ağızlık kullanması;
  • Nebülizatörün her uygulama sonrasında temizlenmesi.

Saydığımız özelliklere dikkat edilmesi inhalasyonla tedavinin etkili olmasını sağlar ve olası yan etkilerinin önüne geçer. Uygun koşullar sağlandığında akciğerlerden kaynaklı KOAH, bronşit, zatürre, akciğer enfeksiyonları gibi öksürüğe neden olan rahatsızlıkların tedavisinde inhalasyon diğer yöntemlere göre daha çabuk ve etkili tedaviler yapılmasını sağlamaktadır.

Öksürükte İçecek Kullanılması

Öksürük tedavi edilirken sadece ilaç tedavisi uygulanmamakta doktorların tavsiyesiyle veya halk arasında yıllardır süren uygulamalarla bazı içeceklerle de öksürüğün tedavi edilmesi yöntemleri kullanılmaktadır. Bu içecekler ise özellikle bitki çaylarıdır. Bitki çaylarının boğazları yumuşatıcı, rahatlatıcı ve bazılarının da balgam sökücü etkileri nedeniyle yaygın bir şekilde tercih edildiklerini bilmekteyiz. Öksürük nedeniyle kullanılan bazı içecekler şunlardır:

  • Zencefil çayı: soğuk algınlığı ve öksürük tedavisinde tarçınla beraber kullanılır.
  • Adaçayı: boğazları yumuşatmada etkili bir bitkisel ilaçtır.
  • Nane çayı: öksürük ve soğuk algınlığına karşı etkilidir. Limon ve balla beraber kullanılır.
  • Ihlamur çayı: rahatlatıcı ve boğazları yumuşatıcı özelliği nedeniyle sıkça tercih edilir.
  • Ayva çayı: tohumlarını 10 dakika sıcak su içinde bekleterek hazırlayabileceğiniz bu çay da öksürük üzerine ekili bir çay olarak biliniyor.
  • Yeşil çay: bu çay önemli doğal antibiyotiklerden biridir. Enfeksiyonların ortadan kalkmasında etkilidir.
  • Ekinezya çayı: soğuk algınlığı, öksürük, grip gibi birçok hastalığa iyi geldiği bilinmektedir.
Diğer Notlar:  Farklı kökenli öksürük çeşitlerinin tedavi yöntemleri

Ev Ortamında Tedavi

Öksürük rahatsızlıklarında hastanın durumu çok ağır değilse tedavisi ev ortamında sağlanmaktadır. Öksürüğün yorucu ve yıpratıcı olmasından dolayı kişinin istirahat etmesi vücut direncini kazanması için çok önemlidir. Evdeki tedavisi sırasında kişi doktordan alarak kullandığı ilaçların yanı sıra bitki çayları gibi doğal tedavi yöntemlerini de kullanabilir. Evde kişinin bulunduğu ortamın nemli olması önemlidir. Çünkü boğazlarının kuruması öksürüğün tahriş derecesini arttırmaktadır. Bu nedenle bol bol su ve bitki çayı içerek de boğazlarını nemli tutabilir. Oda nemlendiricileri de bu noktada faydalı olabilmektedir. Evde uygulanabilecek bir başka yöntem ise inhalasyon uygulamasına benzeyen buhar yöntemidir. Sıcak suyun içine genellikle mentol de katılarak kişinin bu buharı soluması sağlanır ve bu uygulama kişinin burun ve boğazlarında bir yumuşama ve rahatlama sağlar.

Ev ortamında tedavi

Sonuç olarak, öksürük kış aylarında her birimizin karşılaşabileceği ve yaşam kalitemizi önemli ölçüde azaltabilen bir rahatsızlıktır. Bazı türleri ise aylarca sürebilmekte ve kişi için artık çekilmez bir hal almaktadır. Bu rahatsızlıkların çözümü ise ilaçla ya da doğal yöntemlerle sağlanabilmektedir. Özellikle inhalasyon yöntemi etkili ve hızlı bir etki sağlamaktadır. Her şeyden önce hastalıklara karşı güçlü olabilmek için dengeli beslenme ve vitamin almaya dikkat etmeliyiz. Bu şekilde güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olur ve hastalıklara yakalanma riskimizi minimize etmiş oluruz.

Değerlendirme
5
Yazal
Prof. Dr. Fuat BAYKAL
Kulak, Burun, Boğaz (KBB) Uzmanı
Yazılı makaleler
28

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir