Kuru Öksürük Nöbeti Çabuk Durdurma Yöntemleri

Kuru öksürük nöbeti çabuk durdurma yöntemleriÖksürük, solunum yollarını rahatlatmak ve boğazı temizlemek için vücudun geliştirdiği bir savunma biçimidir. Ancak öksürük, zaman zaman birçok hastalığa işaret edebilir. Bu nedenle bir hekim kontrolünde öksürük şiddetinin, öksürüğün ne zamandır devam ettiğinin ve türünün belirlenmesi; daha sonra nedeninin iyi araştırılması son derece önem arz etmektedir.

Öksürük eğer 3 haftadan kısa sürüyorsa akut öksürük, eğer bu süreyi aşıyorsa kronik öksürük olarak adlandırılır. Öksürük esnasında balgam geliyorsa prodüktif öksürük, balgam gelmiyorsa kuru ya da tıp dilindeki tabiri ile nonprodüktif öksürük olarak adlandırılır.

Kuru öksürük krizleri: nedenler ve olası hastalıklar

Balgamsız şekilde varlık gösteren kuru öksürük, özellikle mevsim geçişleri ve soğuk havalarda görülür. Kişiyi oldukça rahatsız edecek boyutlara varabilir. Şiddeti artan ve uzun süren, böylece krizlere yol açabilen kuru öksürük boğazda gıcık meydana getirerek yoğun bir tahrişe ve akciğerlerde ağrıya sebebiyet verebilir. Bu krizler esnasında kişide baş ağrısı ya da baş dönmesi, hatta kimi zaman baygınlıklar yaşanabilir.

Kuru öksürük atakları kasları güçsüzleştirip kişiyi yoracağından zaman zaman idrar kaçırma ya da göğüs kafesinde şiddetli ağrılar meydana getirebilir. Hem kişiyi sosyal yaşamında rahatsız eden hem de gündelik hayatını sekteye uğratan bir durum haline dönüşebilir.

Uzun süreli kuru öksürük beraberinde yoğun ataklar getireceğinden tek başına bir hastalığın habercisi olabileceği gibi genel olarak ateş, bulantı veya halsizlikle birlikte görüldüğü takdirde başka bazı hastalıkların emaresi olabilir.

Yoğun ve uzun süren kuru öksürüğün nedenleri ve en sık işaret ettiği hastalıklar genellikle astım, alerji, reflü, nezle, bazı akciğer rahatsızlıkları, havadaki nem azlığı, bazı ilaçların yan etkisi, gizli kalp yetmezliği, tiroid bezlerinde iltihap, sinüzit ve psikolojik nedenler şeklinde sıralanabilir.
  1. Astım: Kuru öksürüğe hırıltılı solunum, nefes alma güçlüğü veya göğüste sıkışma eşlik ediyorsa bu durum astımın habercisi olabilir. Bu belirtiler birlikte ortaya çıkabileceği gibi tek başlarına da görülebilir. Astımdan kaynaklanan, gıcık krizleri halinde gelişen ve kronik bir hale gelen öksürük tipi özellikle geceleri nüksetmektedir. Bunun haricinde alerjik astım da kuru öksürükle ortaya çıkabilmektedir. Sabaha karşı artan kuru öksürük krizi ve göğüste sıkışma, hırıltılı solunum ve koşunca ortaya çıkan öksürük alerjik astım belirtileri arasında sayılır.
  2. Alerji: Kuru öksürüğün en sık karşılaşılan nedenlerinden biri alerjidir. Burunda kaşıntı, tıkanma ve hapşırma gibi belirtilerle kendini gösterir. Genellikle kişinin bilmediği bir maddeye karşı alerjisi olduğunda bunun ne olduğunu bir hekime başvurarak öğrenmeli ve krize neden olan alerjen maddelerden uzak durmalıdır.
  3. Reflü: Mide asit sıvısının yemek borusuna gelmesi ve tahrişe neden olması ile ortaya çıkan reflü, kuru öksürüğe yol açabilir. Öksürük, boğazda yanma hissi ile birlikte görülebilir. Reflü sebebiyle görüldüğü takdirde özellikle sabah saatlerinde ya da yemeklerden sonra kuru öksürük krizi yaşanabilir.
  4. Nezle: Nezle, üst solunum yollarında bir enfeksiyona neden olduğu gibi kuru öksürük ve burun akıntısı ile birlikte ortaya çıkar. Bu belirtilere hapşırma da eşlik edebilir. Soğuk algınlığı tedavisinde diğer belirtiler iyileştirilse de öksürük bir süre geçmeyebilir ve enfeksiyonun boğazda neden olduğu tahriş sebebiyle öksürük devam edebilir. Ancak öksürüğün uzun sürdüğü durumlarda ihmal edilmeden bir hekime başvurulmalıdır. Böyle bir durumda zatürre ya da başka bazı akciğer rahatsızlarının oluşması muhtemeldir.
  5. Bazı Akciğer Hastalıkları: Kuru öksürük kimi zaman ciddi akciğer rahatsızlıklarının belirtisi olabilmektedir. Zatürre ve akciğer kanseri bunlara örnektir. Zatürre başlangıcında hastada yoğun biçimde kuru öksürük görülür. İlerleyen zamanlarda balgamlı öksürüğe dönüşür. Yanı sıra yalnızca kuru öksürük bu hastalıkların habercisi olmaz. Öksürük yanında ateş, bulantı, yorgunluk ve ani kilo kaybı yaşanan durumlarda vakit kaybetmeden bir hekime başvurulması gerekir.
  6. Havadaki Nem Azlığı: Havadaki nem azlığı özellikle kış mevsiminde oluşur ve boğazı kurutarak öksürüğe ve tahrişe yol açabilir. Bulunulan hava sık sık nemlendirilmeli, sirkülasyon sağlanmalıdır.
  7. Bazı İlaçların Yan Etkisi: Kuru öksürük, kullanılan bazı ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkabilir. ACE intibitörleri içeren bu ilaçlarda kuru öksürük bir yan etki olarak gözlenebilir. Hastanın bünyesine göre tedaviye başlanmasının hemen akabinde ya da günler sonra ortaya çıkabilir. Bu noktada hasta, hekimin belirleyeceği bir başka tedaviye yönlendirilir.
  8. Gizli Kalp Yetmezliği: Öksürük bir solunum yolu hastalığı ile birlikte düşünüldüğünden genellikle gizli kalp yetmezliği ilk aşamada akla gelmez. Ancak yatınca ortaya çıkan ve oturur pozisyonda etkisini kaybeden kuru öksürük, gizli kalp yetmezliğine işaret edebilir. Bazı durumlarda öksürükle birlikte pembe renkte balgam da görülebilir.
  9. Tiroid Bezlerinde İltihap: Tiroid bezlerinde görülen iltihap, nadir de olsa kuru öksürüğün işareti olabilir. Hırıltılı biçimde gelen öksürük krizi ile ortaya çıkar ve uygun tedavi yöntemiyle iyileşme gözlenir.
  10. Sinüzit: Genellikle balgamsız ortaya çıkan ve sinüslerin iltihaplanmasına bağlı olarak geniz akıntısı ile birlikte gelişen sinüzit, kronik hale gelmiş öksürüğe sahip her 3 hastadan birinde görülmektedir.
  11. Psikolojik: Tıp literatüründe “tik öksürüğü” ya da “alışkanlık öksürüğü” olarak adlandırılan psikolojik öksürük durumunda kişi, fiziksel bir rahatsızlığı olmamasına rağmen öksürük krizlerine yakalanır. Uyku esnasında görülmeyen psikolojik öksürükte kişi öksürdüğünün bilincinde olmayabilir ve boğazında hissettiği bir rahatsızlık ile öksürür.
Diğer Notlar:  Farklı kökenli öksürük çeşitlerinin tedavi yöntemleri

Tehlikeli belirtiler: ne zaman doktora gitmek şarttır?

Kuru öksürüğün bir müddet devam etmesi, kişinin uykularını bölerek ve gündelik yaşantısında ataklar halinde ortaya çıkarak şiddetlenmesi birçok başka problemi de beraberinde getirir. Özellikle bazı belirtilerin ortaya çıkması ile kişi vakit kaybetmeden bir doktora danışmalı, teşhis ve tedavi için gecikmemelidir.

  • Baş ağrısı veya baş dönmesi oluyorsa,
  • Yorgunluk ve halsizlik hissi yaşanıyorsa,
  • Bulantı veya ateş varsa,
  • Uykusuzluk problemi yaşanıyorsa,
  • İdrar kaçırma meydana geliyorsa,
  • Kaburgada kırık oluşuyorsa, doktora gidilmelidir.

Kuru ve kronikleşmiş öksürük, kişinin hayat kalitesini büyük oranda düşürerek ilerleyen zamanlarda bazı zayıf kaburgaların kırılmasına dahi yol açabilir. Böyle durumlar gözlendiğinde ihmal edilmeden doktora başvurulmalıdır.

İlaç kullanarak kuru öksürük nöbeti nasıl durdurulur?

  1. Kuru öksürük nedeni alerji ise tedavisinde antihistaminikler ve dekonjestanlar kullanılır.
  2. Nedeni astım olarak belirlendiyse solunumu rahatlatacak nefes açıcı yöntemler ve klasikleşmiş püskürtmeli astım ilaçları kullanılabilir.
  3. Kuru öksürük bakteriyel bir nedene bağlı olarak geliştiyse antibiyotik tedavisine başlanabilir.
  4. Reflüden kaynaklı öksürüklerde asit önleyici ilaçlar kullanılabilir.
  5. Psikolojik etkenlerden kaynaklı ya da nedeni belirlenemeyen öksürük nöbetleri, özellikle kişinin uyku düzenini bozacak durumdaysa öksürük şurupları ya da öksürüğü önleyici ilaçlara başvurulabilir.

Halk tedavi yöntemleri

Gece öksürük atakların nedenleriAlerjik nedenler: Kuru öksürük alerjik nedenlere bağlı geliştiyse yapılan alerji testi sonucunda belirlenen alerjenlerden uzak durulmalıdır. Örneğin toz ve tüy gibi alerjen maddeler için evde buna uygun bir düzen oluşturulabilir. Ayrıca kimyasal içeren temizlik maddelerinden, parfüm ve oda spreylerinden de uzak durulması gerekir.

Reflü: Reflü bir mide rahatsızlığı olduğundan hastanın sağlıklı ve dengeli bir beslenme düzenine sahip olması çok önemlidir. Gıdaları ızgara yaparak ya da buharda pişirerek tüketmek, asitli, acı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Gece gelen öksürük krizini önlemek için yatmadan en az 4 saat önce yemek yenmeli ve öksürüğün gece uykusunu bölmemesi için vücudun baş bölümü yukarıda olacak şekilde uyku pozisyonuna geçilmelidir.

Diğer Notlar:  Havlayan Öksürük Neyle Tedavi Edilir?

Su: Boğazda tahrişe neden olan kuru öksürüğü önlemek için gün içinde bol bol su içmeye dikkat edilmelidir. Su boğazı temizleyerek gıcık hissinden kurtarır.

Bitki çayı: Boğazı yumuşatmak için çok sıcak olmayan bitki çayları içilmesi faydalı olacaktır. İçine eklenen bal sayesinde hem bağışıklık sistemi güçlenecek hem de öksürüğün neden olduğu boğazda yanma hissi hafifleyecektir.

Sigaradan uzak durun: Sigara dumanı öksürüğe neden olan en büyük etkenlerden biridir. Bu nedenle sigara içen kişiler sigara kullanımını bırakmalı, pasif içiciler de sigara dumanına maruz kaldığı ortamlardan uzak durmalıdır.

Havadaki nemi artırın: Havadaki nemin azaldığı noktada ortaya çıkabilen kuru öksürüğün geçmesi için, evde nem dengesini sağlayacak buhar cihazları kullanılmalıdır. Bunun haricinde bir kase içine konulan suyu kalorifer peteğinin üzerine koymak da işe yarayan bir yöntemdir.

Uyku Düzeni: Yorgun ve bitkin hissetmemek için iyi bir uyku düzeni oluşturulmalı ve vücudun ihtiyaç duyduğu enerji kazandırılmalıdır.

Gece öksürük atakların nedenleri

Geceleri görülen ya da uyku esnasında yatay pozisyonda ortaya çıkan kuru öksürüğün temel nedenleri astım, gizli kalp yetmezliği ve reflü olabilir. Bunun haricinde özellikle kış mevsiminde ısıtıcıların çalışması ile havadaki nemin azalması ve boğaz kuruluğuna yol açması da gece kuru öksürüğe neden olabilir. Vücuda giren alerjen maddeler de gece kuru öksürük ataklarına yol açabilir.

Değerlendirme
5
Yazal
Prof. Dr. Fuat BAYKAL
Kulak, Burun, Boğaz (KBB) Uzmanı
Yazılı makaleler
28

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir