Kuru Öksürük Ev Ortamında Nasıl Tedavi Edilir: Ilaçlar Ve Halk Yöntemleri

Öksürüğün nedenleriÖksürük bir hastalık tanısı değil, vücudun boğaz ile solunum yollarını temizleme işlevini yerine getiren bir savunma sistemidir. Özellikle sonbahar-kış mevsimlerinde kuru öksürüğe maruz kalınmaktadır. Tek başına öksürük pek ciddiye alınmasa da üst solunum yolları rahatsızlıklarının habercisi olabilmektedir. Eğer önlem alınmazsa ciddi durumlara yol açabilmektedir.

Öksürüğün sebepleri, çeşitleri ve belirtileri farklılık göstermektedir.  Ciddi rahatsızlıkların önüne geçebilmede etkili tedavi yolu izlenebilmesi adına öksürüğün vücutta meydana gelen diğer belirtilerle beraber değerlendirilmesi doğru olacaktır.

Kuru öksürük, balgamsızdır, boğazda rahatsızlık hissi verir. 20 günü aşan öksürükler genelde kronik öksürük şeklinde ifade edilir. Nezle, sinüzit gibi sebeplerle meydana gelen öksürük de akut öksürük şeklinde nitelendirilmektedir. Öksürük tedavilerinde uygulanacak yöntemler sebebe göre belirlenmelidir. Doktor kontrolünde tetkikler yapılmalı, tedavide uygun görülen ilaçların belirtilen dozlarda alınmasına özen gösterilmelidir. Bebeklerde, çocuklarda ve yetişkinlerde farklı belirtiler gözlemlenebilmektedir. Tanı konan rahatsızlığa göre uzman branşta tedavi sürecine başlanmalıdır.

Öksürüğün Nedenleri

Öksürüğün nedenleri sınırlı sayıda değildir yani bilinen ya da bilinmeyen birçok nedenden ötürü öksürük meydana gelebilir. Kullanılan bazı hipertansiyon ilaçlar, sigara gibi zararlı maddeler ve pasif de olsa sigara dumanına maruz kalmak öksürüğü tetikleyebilecek niteliktedir. Öksürüğün ne kadar süre devam ettiği ve ne şekilde meydana geldiği onu meydana getiren nedenin belirlenebilmesi için önem teşkil etmektedir. Virüse bağlı olarak üst solunum yolları enfeksiyonu genel olarak balgamsız kuru öksürüğe neden olmaktadır ve bu durum sizi uykunuzda rahatsız edebilmektedir.

Öksürüğün Türleri Ve Belirtileri

Öksürük türleri vücuttaki belirtilerine göre nitelendirilmektedir. Her öksürük tipi kendine özgü belirtiler göstermektedir. Öksürük türleri şunlardır:

Kuru Öksürük

  • Kuru öksürükte balgam çıkarma görülmemektedir. Tahrişe bağlı olarak meydana gelmektedir ve boğaz ağrılarına neden olmaktadır. Ayrıca kuru öksürük baş ağrılarına, baş dönmelerine de yol açabilir.
  • Kuru öksürük, mide bulantısı ve ateşle beraber görülmüyor ise ciddi bir rahatsızlık olmayabilir. Kuru öksürüğe sebebiyet veren rahatsızlıklardan bazıları nezle, tüberküloz, bronşit, tiroit bezleri iltihapları, grip, geniz akıntıları, farenjit, gizli kalp yetmezliği, akciğerde sıvı toplanması ve reflü olarak sayılabilir.

Öksürüğün türleri ve belirtileri

Balgamlı / Kronik Öksürük

Akciğerdeki enfeksiyonlara bağlı olarak görülen öksürük türüdür. Öksürük beraberinde balgam da çıkartılır. Balgamlı öksürükte yüksek ateş görülüyorsa zatürreden şüphelenilir.

Kronik öksürüğe sebebiyet veren diğer bazı rahatsızlıklar şunlardır; koah, gastoözofageal reflü, astım, sinüzit vb. Kronikleşen öksürükler balgamlı olur ve özellikle sigara içmek balgama neden olmaktadır. Ancak öksürük her zaman sigara içmenin doğal bir sonucu olmayabilir. Sigara içen kişiler genellikle bronşektazi hastalığını sigaradan kaynaklanan öksürük zannedebilmektedir.

Krup Öksürüğü

Bu öksürük türü genellikle 3-6 yaş grubu çocuklarda görünmektedir. Üst solunum yollarının tıkanmasıyla meydana gelmektedir. Bu tıkanıklık boğazda şişlik ve balgama neden olmaktadır. Krup öksürüğün belirtileri hafif derecede ateş, burun akıntısı gibi şekillerde meydana gelmektedir. Krup öksürük genellikle havlama şeklinde ses çıkarmaktadır. Ses kısıklığı ve nefes darlığına neden olabilmektedir. Acil tedavi gerektiren bir rahatsızlıktır. Erken müdahale ile ayakta tedavi uygulanmaktadır. Tedavi sürecinde hava yollarının açık tutulmasına dikkat edilmelidir. Oksijen tüpü de kullanılabilir. Büyüdükçe rahatsızlığın görülme sıklığı azalır.

Diğer Notlar:  Gece Öksürüğü Nasıl Durdurulur

Boğmaca Öksürüğü

Boğmaca öksürüğün belirtileri arasında burun akıntısı, hapşırma ile hafif dereceli ateş gibi durumlar gösterilmektedir. Özellikle bebek ve çocuklarda görülse de her yaşta görülebilen bir rahatsızlıktır. Boğmaca mikrobu ile bulaşmaktadır. Bu mikrop insanlara yerleşir  ve yerleştikten yaklaşık 40 gün sonrasına kadar bulaşma özelliği devam etmektedir. Yerleştikten sonra yaklaşık olarak 3 ay bu rahatsızlık devam eder.

Bu mikrobun yerleştiği vücut bağışıklık kazanır ve tekrarlanmaz. Ayrıca bağışıklık aşı olarak da kazanılabilmektedir. 

Hırıltılı Öksürük

Hırıltılı öksürüğün en yaygın belirtileri göğüste tıkanıklık ile hırıltılı solunumdur. Bu rahatsızlıklar gece ya da sabah karşı görülmektedir. Sigara içen kişilerin sık yaşadığı bir durumdur. Hırıltılı öksürükler eğer atak şeklinde görülüyorsa bu durum astım hastalığının belirtisi olabilir. Astım hastalığında bu atak aralıklarında hastanın herhangi bir şikayeti olmamaktadır. Akciğer kanseri ile koah da hırıltılı öksürüğün yaşandığı hastalıklardandır.

Psikojenik/Psikojenik Öksürük

Tedavi yöntemleriHabit öksürük ya da tik öksürük tanımlamaları da bu öksürük türü ile örtüşebilmektedir. Psikojenik öksürük daha çok 8-13 yaş grubu çocuklarda rastlanılan bir durumdur. Fiziki olarak açıklanabilen bir nedeni olmayan öksürük türüdür. Yani bir sebep yokken meydana gelmektedir. Bu öksürüğün nedeni duygusal sorunlar ya da psikolojik rahatsızlıklar olabilmektedir. Bu  durumlar kişiye kendini zor durumda hissettirir böylece kişi boğazına bir şey takılmış gibi öksürmeye başlar. Bir süre sonra alışkanlık haline gelmesi tik öksürükle örtüşmesine neden olmuştur. Psikolojik öksürük yaşayan kişiler en kısa sürede bir uzmana danışmalıdır.

Alerjik / Alerjen Öksürük

Alerjen öksürük türünde hangi duyarlılıkların öksürüğe neden olduğu bir uzman görüşüyle tespit edilmelidir. Doktorlar bunu tespit edebilmek için farklı tetkikler yapabilmektedir. Alerjen duyarlılığı tespit edildikten sonra bu durumlardan kaçınabilmek adına yöntemler uygulanmaktadır.

Tedavi Yöntemleri

Öksürük türlerinden herhangi birinden rahatsızlık yaşamaya başladıysanız ve bu durum 20 günden fazla sürüyor ise göğüs hastalıkları alanında uzman bir doktora görünmeniz sağlığınız için en doğru tercih olacaktır. Öksürüklerinizin şiddeti her geçen gün artıyorsa bu durumu ciddiye almanız gerekmektedir. Öksürük tedavileri öksürüğü meydana getiren sebeplere göre değişkenlik göstermektedir. Öksürükler kısa süreli görülüyorsa öksürük şurubu kullanmak zorunlu bir durum değildir. Eğer öksürükler uzun süreli olarak şiddetliyse doktorlar durumun gerekliliklerine göre farklı tedavi yöntemleri önermektedir. Doktorlar tarafından öksürük için uygulanan tedavi yöntemleri şunlardır:

  • Mikrop yoluyla bulaşan rahatsızlıklarda enfeksiyon tedavisi;
  • Astım rahatsızlıklarında nefes açma tedavisi;
  • Reflü rahatsızlıklarında asit giderme tedavisi;
  • Haftalarca süren solunum yolu rahatsızlıklarında bronş genişletme tedavisi;
  • Bebeklerde görülen öksürükler için zatürre (pnömokok) aşısı, boğmaca aşısı ve menenjit aşısı;
  • Alerjen öksürüklerde alerjiye özgü aşı tedavi yöntemleri.

Doktorların öksürük tedavileri sürecinde belirti gösteren hastalıkları da göz önüne alarak yapabileceği bazı tetkikler:

  • Endoskopi,
  • CRP,
  • Akciğer filmi,
  • Sinüs filmi,
  • Tam kan sayımı,
  • Alerjik deri testi,
  • Ter testi,
  • Sedmentasyon,
  • PPD testi,
  • Solunum yolları fonksiyon testi.

İlaç Tedavisi

Öksürük tedavisinde öksürüğe sebebiyet veren hastalık ön plana alarak ilaç tedavisi uygulanmalıdır. Aksi takdirde yanlış ilaç kullanımı farklı rahatsızlıklara yol açabilir. Bu durumda öksürüğünüzün sebebini bilmeden herhangi bir ilaç kullanmanız sağlığınızı olumsuz yönde tehdit edecektir. İzlenebilecek en sağlıklı yol doktorunuza başvurmak, onun reçete kontrolü dahilinde ilaç kullanmaktır. Doktorunuz size hastalığınız ve kullanacağınız ilaçlarınızın dozları ile ilgili bilgi verecektir.

Diğer Notlar:  Havlayan Öksürük Neyle Tedavi Edilir?

Tedavi yöntemleri kuru oksurukGeniz akıntı rahatsızlığından ötürü oluşan öksürük tedavisinde öksürük alerjen ise aşı yoluyla tedavi uygulanmaktadır. Aşı tedavisinden önce solunum testi, alerji testi gibi tetkikler yapılmaktadır. Astım rahatsızlığı sonucu meydana gelen öksürüklerde yeterli miktarda bronş genişletici ve koruyucu ilaçlar kullanılmaktadır. Reflü hastalığından kaynaklanan kuru öksürük rahatsızlıklarında kişi gastroenterolojiye yönlendirilmekte ve lüzum görülürse hastaya endoskopi yapılmaktadır.

Hipertansiyon ilaçlarının kullanımından kaynaklı kuru öksürük rahatsızlığının giderilmesi için ilacın dozu azaltılmaktadır. Eğer öksürük türü psikolojik ise hasta psikiyatriye yönlendirilmektedir. Kronik sinüzit rahatsızlığında kulak burun boğaz doktoru denetiminde antibiyotik kullandırılmaktadır.

Fizyoterapi uygulamaları (inhalasyon, lazer tedavisi, darsonval, vb)

Fizyoretapi yani fizik tedavi çeşitli egzersiz ve masaj gibi yöntemler kullanılarak hastaların sağlıklarına kavuşması için yapılan uygulamalardır. Günümüzde yaygın olan fizyoterapi uygulamalarından bazıları aşağıda listelenmiştir.

Solunum Yolu Egzersizleri

Solunum yolu egzersizleri yapılarak öksürükten kaynaklanan rahatsızlıklar azaltılabilir. Öksürük solunum yollarında görülen enfeksiyonlardan kaynaklanabildiği için tedavisinde solunum yolu egzersizleri uygulanmaktadır. Özellikle akciğer rahatsızlıkları yaşayan hastalar solunum egzersizleri yaparak nefeslerini dengeleyebilmekte ve nefessizlik hissini minimum seviyeye indirebilmektedir. Fizyoterapistler tarafından belirlenen egzersiz programları dahilinden ve belirlenen aralıklarla uygulanan solunum egzersizleri sizi güçlendirmektedir. Egzersizler sayesinde solunum yollarınız temizlenmektedir.

 İnhalasyon Tedavisi

İnhalasyon soluma tedavisinde kullanılan bir uygulamadır. İnhalasyon ile öksürük dışında soğuk algınlığı ve burun akması gibi rahatsızlıklar da tedavi olabilmektedir. İnhalasyon reçete edilebilir ya da hastanede uygulanabilir. Yetişkenler ve çocuklar tarafından kullanımı uygundur. Bu cihaz ile sıcak buhar soluma yöntemi uygulanmaktadır. İnhalasyon cihazlarının 4 tipi mevcuttur ve ürünler eczanelerden temin edilebilir. Soluma nebulizatörleri öksürük tedavisinde bronşları açmaktadır ve istenmeyen semptomların ortadan kaldırılmasını sağlamaktadır. Cihaz eşliğinde kullanabilen ilaçlar sayesinde oksijen girişi kolaylaşmaktadır. İnhalasyon tedavisi balgamı önlemektedir.

Lazer Tedavisi

Fizik tedavide lazerler kan dolaşımını hızlandırmak, doku iyileşmesini çabuklaştırmak ve kollajen sentezini artırmak için kullanılmaktadır. Lazer ile tespiti yapılan ağrılı bölgelere işlem uygulanır. Lazer antibakteriyel bir etki oluşturmaktadır ve hücre metabolizmasını uyarmaktadır.

Ultrason

Yüksek frekanstaki ses dalgaları doku içerinse verilerek ısı enerjisine dönüşmesi sağlanır. Kas gevşetme ve ağrıları azaltmada kullanılan bir yöntemdir. Böylelikle eklemlerin hareketini arttırır. 10 dakika ile 30 dakika aralığında uygulama süresi bulunmaktadır.

Traksiyon

Hastanın oturma ya da yatma pozisyonundayken uygulanan çekme yöntemidir. Yumuşak dokuları germek ve eklemlerin aralığını genişletmek amaçlı uygulanmaktadır.

Darsonval

Yüz güzelleştirme için üretilen bu cihaz kliniklerde ve evlerde kullanılabilmektedir. Kullanım sebepleri; kan dolaşımını geliştirme, iltihabı azaltma, yaraların iyileşme sürecini hızlandırma, hücre metabolizmasını güçlendirme, ciltteki gözenekleri azaltma, cilt izlerini giderme, PH değerini arttırma, bakterileri sterilize etme, lenf aktivitesini arttırma, siyah nokta kaldırma olarak sıralanabilir. Elektro tüpü araçlığıyla cilde uygulanmaktadır. Farklı cilt tipleri için özel aparatları mevcuttur. Ayrıca saç bakımı içinde kullanılabilmektedir. Saç dökülmesini azaltmaktadır. Saçın yağlılığını azaltmaktadır. Bu cihaz sayesinde solunum hızlanır. Bu yüzden tüberküloz hastalarının, hamilelerin kullanımı sakıncalıdır. Tüberküloz hastalığından dolayı öksürük problemi yaşayan insanların kullanması yasaktır.

 Kriyoterapi Yöntemi

Teknolojik ekipmanlar aracılığıyla gerçekleştirilen soğuk şekilde uygulama tedavi yöntemidir. Kullanım amaçları; ağrıları ve spazmları engellemek, hücrelerin dayanıklılığını arttırmak, hücresel metabolizmayı düşürmek vb. Kalp hastalarında, açık yaranın olduğu bölgelerde uygulanmamaktadır.

Diğer Notlar:  Kuru Öksürük Nöbeti Çabuk Durdurma Yöntemleri

Kriyoterapi Yöntemi

Hidroterapi Yöntemi

Suyun sıcak hali ile egzersizlere, hidroterapiye uygun ortamı oluşturulmaktadır. Dengesizlik ve koordinasyonda yetmezlik, kuvvet kayıplığı, yürüme sorunu, azalmış eklem hareketi tedavisi gibi durumlarda kullanılmaktadır.

Halk Tedavi Yöntemleri

Öksürük tedavisi için toplum arasında doktora gitmeden önce denenen bazı doğal yöntemler mevcuttur. Ayrıca doktorlar tarafından paylaşılan bazı bitkisel kürler de halk arasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Öksürük gibi rahatsızlıklarda ilk başvurulan yöntem bitki çayları olmaktadır. Öksürüğünüz yeni başladığında ya da şiddeti artmaya başladığında kullanılmasında fayda olduğu kanısı yaygınlaşan bitkiler, çaylar ve tarifler şunlardır:

  1. Ayva çayı: Elma kabukları, ayva kabukları, ıhlamur bitkisinin çiçekleri, 3 tane ayva çekirdeği ve son olarak 3 tane kakule kaynar suda 15 dakika kadar demlenmelidir.
  2. Karabiber çayı: Bir çay kaşığı kadar karabiber, 2 tatlı kaşığı bal kaynar suya eklenir. Özellikle balgamlı öksürüğe iyi gelmektedir.
  3. Kuşburnu çayı: Çubuk tarçın, kuşburnu meyvesi, ekinezya. Kuşburnu kaynatıldıktan sonra diğer malzemeler de suya eklenir ve 10 – 15 dakika kadar demlenmeye bırakılır.
  4. Yaseminli portakal çayı: Portakal kabuğu, tane zencefil, 10 tane karanfil, yasemin çiçeği kaynar suda demlenir.
  5. Badem ve portakal suyu: Bademler küçük parçalara ayrılır ve bir çay kaşığı badem bir bardak portakal suyu ile karıştırılır ve içilir.
  6. Zeytinyağı: Az miktarda zeytinyağı ısıtılır ve içerisine karabiber eklenir. Karışım ılıdıktan sonra sırt ve göğüs bölgesine sürülür. Vücut bu karışımı bir süre sonra emecektir. Karışım emildikten sonra bölgeye sıcak bez örtülür.
  7. Nişastalı su: Az miktarda nişasta suda kaynatılır. Daha sonra bu suya portakal ya da limonun suyu ilave edilir. Ilık hale geldikten sonra içilir.
  8. Karışık bitki çayı: 1 çay kaşığı toz zencefil, 1 çay kaşığı toz tarçın, 1 yemek kaşığı bal, 1 çay kaşığı karabiber, yarım limon suyu karıştırılır. Aç karnına 2 ya da 3 tatlı kaşığı alınır.
  9. Kakule ve yeşilçay: Bu karışım gargara olarak da kullanılabilir çay olarak da tüketilebilir. Hipertansiyon rahatsızlığı olanlara kullanımı tavsiye edilmektedir.
  10. Zencefil ve bal kürü: Taze zencefil rendelenir. Ardından süzgeçle suyu çıkarılır. Bir yemek kaşığı ile karıştırıp yutulabilir.

Halk Tedavi Yöntemleri öksürük

Çocukların öksürüğünde uygulanabilecek karışımlar

  • Tereyağ ve pekmez karışımı: 2 yemek kaşığı tereyağ ile 1 yemek kaşığı pekmez bir tatlı kaşığı suda kaynatılır. Ilık olarak içirilir. 6 aydan büyük çocuklar için önerilir.
  • Ayva yaprağı ve ıhlamur: Ihlamur bitkisi ayva yaprağı ile kaynatılır. 1 yaş ve daha büyük çocuklarda kullanımı önerilir.

Burada belirtilen tarifler, kürler sadece birer öneridir. Denemeden önce doktorunuza danışabilirsiniz. Ayrıca hamilelik sürecindeki kadınların bitkisel kürleri doktor onayından geçmeden kullanması tavsiye edilmemektedir. Halk arasında zaman içerisinde kullanımı yaygınlaşmış olan tariflerin kişiden kişiye etkileri değişik gösterebilmektedir. Öksürük tedavisinin altında yatan sebepleri teşhis etmek görüldüğü üzere son derece önemlidir. Çünkü konulan teşhisle uygun tedavi yollarına başlanılarak rahatsızlıklar asgari düzeye indirilebilir.

Değerlendirme
5
Yazal
Prof. Dr. Fuat BAYKAL
Kulak, Burun, Boğaz (KBB) Uzmanı
Yazılı makaleler
28

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir