Kronik Öksürük Nasıl Ve Neyle Tedavi Edilir

Kronik öksürüğün başlıca belirtileriÖksürük; hava yollarının belli başlı nedenlerden dolayı tahriş olması ile alt solunum yollarında yabancı madde birikmesini önlemek için vücudun verdiği bir tepkidir. Öksürük tek başına bir hastalık ifadesi olabileceği gibi, bazen başka hastalıkların da belirtisi olabilmektedir. Bu nedenle öksürük tipinin doğru tanımlanması oldukça önemlidir. Bu bakımdan öksürük şiddeti, süresi ve öksürüğün ne sıklıkta olduğu son derece önemlidir.

Öksürük süresi arttıkça, kişinin yaşam kalitesi düşer, yorgunluk ve halsizlik gibi etkiler gözlenmeye başlanır. 3 haftanın altında devam eden öksürük tipine “akut öksürük,” 3 haftayı aşan öksürük tipine ise “kronik öksürük” denir. İnatçı ve tekrar eden kronik öksürük, solunum yolu hastalıklarının veya başka hastalıkların habercisi olarak vücudu uyarabilir ve bu nedenle de ihmal edilmeden mutlaka bir hekim kontrolünden geçilmelidir.

İçindekiler

Kronik Öksürüğün Başlıca Belirtileri

Teşhis ve tedavisi oldukça önem taşıyan kronik öksürüğün bazı uyarıcı belirtileri vardır. Herkeste aynı belirtiler görülmemekle birlikte genel bir dizilim yapıldığında şu maddeler sıralanabilir:

  • Hırıltılı ve kesik kesik nefes alınması
  • Akıntılı ve dolu bir burun
  • Boğazdan sıvı akıyormuş hissi
  • Ağızda ekşi tat varlığı
  • Nadiren kanlı öksürükler

Bu gibi belirtiler kronik öksürüğün başka bir hastalığın uyarıcısı olduğunu gösterebilmektedir. Gündelik hayatı etkileyen, yaşam kalitesini düşüren ve tekrarlayan öksürükle karşılaşıldığında bir hekime başvurulmalıdır.

İlerlemenin Nedenleri

Kronik öksürük, vücutta yer alan başka hastalıkların varlığından dolayı gelişebilir. Bu hastalıkların hangileri olduğunun bilinmesi ve durumunun ciddiyetinin kavranması gerekmektedir.

Kronik öksürük asla göz ardı edilmemesi gereken bir semptomdur.
  1. Astım: Kronik öksürüğün başlıca nedenleri arasında astım yer alır. Astımda görülen inatçı öksürük zaman zaman göğüste sıkışma hissi ve hırıltılı solunum gibi belirtilerle birlikte seyredebileceği gibi tek başına da ortaya çıkabilir. Genel olarak balgamsız haldeki kuru öksürük denen tipte gelişir. Özellikle geceleri ve sabaha karşı sıklaşır ve uyku kalitesini düşürerek yorgun ve uykusuz geçirilen bir sürece neden olur.
  2. Gastroözofageal Refl (GÖR): Kronik öksürüğün en sık rastlanan nedenlerinden biri de gastroözofageal reflüdür. Mide asit sıvısının yemek borusuna gelmesi ile ağızda ekşi bir tat oluşur ve yemek borusunda oluşacak tahriş sonucu yoğun bir öksürük meydana gelir. Göğüste yanma hissiyle birlikte gelişebilir. Özellikle kafeinli, baharatlı, acı, ekşi ve yağlı gıdalar tüketmek rahatsızlığı tetikleyici bir etki yaratır. Geceleri uykudan uyandıracak şekilde seyreden ve 3 haftayı aşan öksürük, gastroözofageal reflünün işareti olabilmektedir.
  3. KOAH: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı olarak bilinen KOAH, sürekli hale gelmiş kronik öksürüğün başlıca nedenlerinden biri olarak görülüyor. Genellikle balgamlı yaş öksürük şeklinde ortaya çıkarak göğüs sıkışması, hırıltılı solunum ve nefes darlığı gibi belirtilerle bir arada meydana gelebiliyor.
  4. Gizli Kalp Yetmezliği: Üst solunum yollarında var olabilen bir enfeksiyonun ya da akciğerlerde gözlenecek bir hastalığın sebebi olarak kabul edilen öksürük, hayati önem taşıyan kalp rahatsızlıklarına da işaret edebilmektedir. Bu nedenle de kimi zaman göz ardı edilebilmektedir. Kronik öksürük genellikle yatınca ortaya çıkıyor ve şiddetleniyor, ayakta iken veya oturur pozisyonda hafifliyor ya da geçiyorsa; gizli kalp yetmezliğinin sebebi olabilir. Aynı zamanda öksürükte pembe renkli balgam da gözlenebilir.
  5. Bronşit: Kronik bronşit, 2 yılı aşkın süredir devam eden ve yılın yaklaşık 3 aylık diliminde balgamlı öksürükle seyreden bir rahatsızlıktır. Kronik öksürük nedenlerinden biridir.
  6. Tiroid Bezi İltihabı: Nadiren de olsa tiroid bezi iltihabı, öksürük nedenlerinden biri olabiliyor. Hırıltılı solunum ya da astımdaki gibi inatçı devam eden kuru öksürük tiroid bezi iltihabına neden olabiliyor ve uygun tedavi yöntemi ile geriliyor.
  7. ACE İnhibitörleri: Hipertansiyon, kalp yetmezliği ya da diyabetik nefropati gibi hastalıkların tedavisinde sıklıkla kullanılan ve ACE inhibitörleri içeren ilaçlarda yaygın görülen yan etkilerden biri kuru öksürüktür. Yan etki tedaviye başlandıktan hemen sonra ortaya çıkabileceği gibi aylar sonra da oluşabilir. Bu gibi durumlarla karşılaşıldığında doktor kontrolünde başka bir ilaç tedavisine geçilir.
  8. Sigara: Sigara içen kişilerde sabahları yoğun olarak görülen koyu renkli balgamlı öksürük, düzenli hale gelmektedir. Sigaranın içerisinde bulunan bağımlılık yaratıcı zararlı maddelerin sebep olduğu bu tip öksürük genellikle önemsenmediğinden bir hekime başvurulmaz. Dolayısıyla uzmanlar ilerleyerek KOAH gibi ciddi rahatsızlıklara varabilen durumlarda hastaya tanı koymakta gecikebilir.
  9. Psikolojik: Erişkin bireylerin yaklaşık %9’unda, herhangi bir solunum problemi olmamasına rağmen öksürük görülebiliyor. Boğazda bir şey varmış hissi ile ortaya çıkıyor ve tıp dilinde “alışkanlık” ya da “tik” öksürüğü olarak tanımlanıyor. Psikolojik etkene dayalı öksürüğün görüldüğü hastalarda, depresyon akla ilk gelen belirti oluyor.
  10. Sinüzit: Kronik öksürük yüksek oranda sinüzitin belirtisi olabiliyor. Sinüslerin iltihaplanması ile kuru bir öksürük ve geniz akıntısı meydana geliyor.
  11. Gırtlak Kanseri: Akciğere yerleşen tümörler, boyutuna ve bulunduğu noktaya göre öksürüğe neden olmayabilir. Ancak özellikle sigara içen bireylerde, yeni başlayan öksürük ya da öksürüğün boyutunun değişmesi (kanlı ya da balgamlı hale gelmesi, şiddetlenmesi vb.) durumu, akciğer kanseri belirtisi olabiliyor. Bunun yanında öksürük, ses kısıklığı ile birlikte gözlendiğinde gırtlak kanseri habercisi olabilir.
Diğer Notlar:  Öksürük Bir Ay Boyunca Geçmiyor: Neler Yapılmalı

Komplikasyonlar

Kronik öksürük, vücutta birçok komplikasyonla birlikte gelişebilir. Sık görülen komplikasyonların başlıcaları şunlardır:

  • Baş ağrısı,
  • Aşırı terleme,
  • Mide bulantısı,
  • İdrar kaçırma,
  • Kaburga kırıkları.

Teşhis koyma yöntemleri

Kronik öksürük nasıl ve neyle tedavi edilirÖncelikle şikayetlerinizin tamamını belirlemeli ve bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurmalısınız. Aklınızdaki tüm problemleri doktorunuza sıralayarak doğru teşhis için doktorunuza yardımcı olmalısınız. Doktorunuz şikayetlerin ne zamandır devam ettiği, öksürüğün şiddeti ve boyutu, sigara kullanımı gibi sorular yöneltecektir. Doktor-hasta arasındaki diyalog hastalığın teşhis ve tedavisi için önemlidir. Bu aşamadan sonra bilimsel yöntemlere geçilir.

  1. X Işınları: Akciğer kanseri gibi hastalıkların belirlenmesinde etkili olan bir teşhis yöntemi olup kronik öksürüğün tüm nedenlerini ortaya koymakta yetersiz kalabilir.
  2. Bilgisayarlı Tomografi: Kronik öksürüğün tüm nedenlerinin belirlenmesinde en etkili yöntemlerden biri olduğu için sıklıkla tercih edilir. Bilgisayarlı tomografi, röntgen yardımıyla vücudun içini görüntüleme şeklinde yapılan bir yöntemdir.
  3. Akciğer Fonksiyon Testleri: Bu testler esnasında kişi, birtakım cihazlara bağlanarak nefes alış verişi kontrol edilir. Akciğerlerinde bir problem olup olmadığı ya da akciğerlerin işlevini normal biçimde yerine getirip getirmediği anlaşılır.
  4. Laboratuvar Testleri: Öksürük sırasında oluşan balgam incelemeye alınarak testlere tabi tutulur. Yapılan testlerle sorunun bakteriyel olup olmadığı anlaşılır.
  5. Bronkoskopi: Ufak bir kameranın ağız yoluyla akciğerlere ve mideye indirilmesi ve bu bölgelerin görüntülenmesi yöntemi olan ve akciğer endsokopisi de denen “bronkoskopi” ile akciğerlerde kronik öksürüğe yol açan durum gözlemlenebilir ve teşhis konulabilir.

İlaçlarla Tedavi

Kronik öksürüğün nedenine bağlı olarak her hastaya uygulanan tedavi yöntemi ve süresi farklılık gösterebilir. Ancak genellikle tercih edilen ilaçla tedavi yöntemleri şunlardır:

  1. Antihistaminikler ve dekonjestanlar: Alerjik durumlarda ve burun arkası akıntılarda kullanılan tipik tedavi yöntemidir.
  2. Astım İlaçları: Solunum yollarını rahatlatarak kolay bir solunum yapılmasını sağlayan püskürtmeli astım ilaçları, iltihabı azaltır ve astıma bağlı gelişen kronik öksürüğün tedavisinde kullanılır.
  3. Antibiyotikler: Kronik öksürük bakteriyel bir nedenden oluşmuşsa, bakterinin türü ve düzeyine göre belirlenen dozlarda antibiyotik tedavisine başlanır.
  4. Asit Önleyiciler: Mide reflüsü sebebiyle ortaya çıkan kronik öksürük tedavisinde tercih edilir. Midede üretilen asidik sıvının yemek borusunu tahriş etmesinin önlemesi amacıyla kullanılır.
  5. Öksürük Şurupları: Nedeni belirlenemeyen ve gece uykularını bölen öksürük tedavisinde, hastanın rahat bir uyku düzeni çekmesi adına öksürük şurupları ya da öksürüğü kesmeye yönelik ilaçlar önerilebilir.
Diğer Notlar:  Kalp Öksürüğü Nedir, Nasıl Tedavi Edilir

İlaçlarla tedavi

Fizyoterapi Uygulamaları

Alerjik reaksiyona sebep olabilen ve öksürük nedeni olan alerjenlerden uzak durulmalıdır. Toz, polen, hayvan tüyleri gibi öksürüğe sebebiyet veren maddelerden kaçınılmalıdır.

Sigara kullanımı, öksürüğe en çok yol açan faktörlerden biridir. Aktif olarak sigara içici olan bireyler sigara kullanımına son vermelidir. Pasif içiciliğin yaşandığı durumlarda da öksürük gözlendiğinden sigara dumanına maruz kalmamaya dikkat edilmelidir.

Öksürük reflü kaynaklı olduğunda reflüyü önlemek kişinin kendi başına yapabileceği bir durumdur. Özellikle mide yanmasını tetikleyen baharatlı, kafeinli ve asitli besinlerden uzak durulmalı, bir bakıma perhize girilmelidir. Sık sık ve az az olacak şekilde bir yemek düzeni belirlenmelidir. Yatmadan en az 4 saat önce yemek faslı bitmelidir. Gece uykusunda nükseden reflü ağrısı için başı 10-15 cm yukarıda tutarak uyumak gerekir.

Frıncılık, madencilik gibi mesleklerde öksürük yoğun olarak görülür. Mesleki deformasyona bağlı gelişen öksürük için meslek değişimi yapılabilir. Hava kirliliği de öksürüğün temel sebeplerinden olduğu için ciğerlere temiz hava alınmasına özen gösterilmelidir.

Değerlendirme
5
Yazal
Prof. Dr. Fuat BAYKAL
Kulak, Burun, Boğaz (KBB) Uzmanı
Yazılı makaleler
28

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir