Boğmaca Öksürük Nedenleri Ve Tedavisi

Boğmaca öksürük - nedenleri ve tedavisiHavaların soğumasıyla beraber her birimizde birçok hastalık ve sağlık problemleri kendini göstermeye başlamıştır. Özellikle de bağışıklık sistemi ve bünyesi zayıf olanların böyle sorunlar yaşaması ve de bu mikroplara yakalanmaları mümkün olmaktadır. Özellikle kış aylarında bizleri etkileyen rahatsızlıklar yaşam kalitemizi önemli ölçüde etkilemekte ve bizlerin birçok işinin aksamasına neden olmaktadır. Bilhassa okulların da Eylül-Ekim aylarında başlaması bedeniyle bu hastalıkların topluma yayılması da kolaylaşmaktadır. Çünkü okullar, iş yerleri insanların bir arada bulunup etkileşimde bulunduğu yerlerdir ve buralarda mikropların yayılması çok hızlı şekilde gerçekleşmektedir. Bu hastalıklar arasında grip, üst solunum yolları enfeksiyonları, öksürük gibi hastalıklar ön plana çıkmaktadır. Özellikle öksürük başladığında insanı gerçekten çok etkilemekte ve kişinin hayatını olumsuz olarak zorlamaktadır. Gece iyi bir uyku uyumayı engelleyen öksürük buna bağlı olarak gündüz de çalışma hayatına odaklanmayı engellemekte ve birçok aksaklığa neden olmaktadır. Öksürüğün de farklı çeşitleri vardır. Bunların genel olarak 6 farklı şekilde gruplandırıldığını görmekteyiz. Bunlardan ilki kuru öksürüktür ve bu genelde soğuk algınlığında görülür, balgamsızdır.

Bir diğeri ve sık görülen bir türü balgamlı öksürüktür ve bunun nedeni de akciğer enfeksiyonudur. Kurup öksürüğü dediğimiz türde ise nefes borusunda gelişen ödem neticesinde havlama şeklinde bir öksürük görülmektedir. Astım veya bronşit gibi hastalıklardan kaynaklanan öksürük hırıltılı öksürüktür, hırlama şeklinde kendini göstermektedir. Psikojenik öksürük ise her hangi bir hastalıkla açıklanamayan ve psikolojik sebeplere bağlanan bir öksürüktür. Son olarak ise boğmaca öksürük türünden söz edebiliriz. Makalemizin de konusunu oluşturan bu türde öksürüğe boğmaca mikrobu neden olmaktadır. 2-3 ay boyunca sürebilen ve boğulmalar şeklinde kendini gösteren bir öksürüktür ve kişinin uzun süre boyunca birçok hayatsal aktivitesini; yeme-içme, uyuma, çalışma hayatı, eğer öğrenciyse okul hayatı gibi birçok faaliyetinden kişiyi alıkoymaktadır. Şimdi boğmaca öksürüğünü daha detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Oluşum Nedenleri ve Olası Hastalıklar

Boğmaca, öksürükle ortaya çıkan ve boğmaca mikrobunun neden olduğu bir üst solunum yolu enfeksiyonu hastalığıdır. Bu hastalığa neden olan bakterinin spesifik adı ise bordatella persussis denen bir bakteridir ve çok tehlikelidir. Bu bakteri türü üst solunum yollarımızın bir parçası olan silia denen yapının üzerine tutunarak buraya toksinlerini yani zehrini bırakırlar ve bu zehir de hava yollarının şişmesi sonucunu doğurur. Bu mikropların hücreye sirayet etmesi sonucunda hastalığın oluşmasının 6 ila 20 günlük bir kuluçka süresi vardır. Bu kuluçka süresinin tamamlanması sonrasında hastalık kendini göstermeye ve insanı etkilemeye başlar. Çoğu hastalıkta olduğu gibi boğmaca da bağışıklığı zayıf olan insanlara bulaşır ve bağışıklık sistemi güçlü olan insanlarda boğmaca mikrobu gelişme imkanını bulamaz. Ülkemizde bu hastalığa yakalananlara baktığımızda bunların genelde yeni doğmuş bebekler ya da daha küçük çocuklar olduğu görülür. Ancak yetişkinlerde de bu durum ortaya çıkmaya ve insanları etkilemeye başlamıştır.

Diğer Notlar:  Farklı kökenli öksürük çeşitlerinin tedavi yöntemleri

Boğmaca mikrobunun özelliklerinden biri de çok bulaşıcı olmasıdır. Bu özelliği nedeniyle okul, sınıf, iş ortamı gibi mekanlarda hatta otobüs, metro gibi toplu taşıma araçlarında da bu mikrop hızlı şekilde yayılma imkanı bulmaktadır. Bu şekilde de toplum içinde bir kere ortaya çıktığında birçok insana bulaşabilmekte ve o bölgede önemli bir soruna yol açabilmektedir. Bu nedenle de hastalığa yakalanan kişi özellikle hastalığın başlangıç aşamasında toplumdan izole bir şekilde tedavisine devam etmelidir. Çünkü mikrobun bulaşıcılığının yayılma imkanının en yüksek olduğu zamanlar da hastalığın ilk aşamalarıdır.

Oluşum nedenleri ve olası hastalıklar

Boğmaca mikrobu kişiye bulaştığında 2-3 ay boyunca insanları etkisi altında tutmaya ve az da olsa etkisini sürdürmeye devam eder ama dediğimiz gibi bulaşma dönemi ilk dönemler özellikle de ilk 20 gündür.

Tehlikeli Belirtiler ve Komplikasyonlar

Boğmaca hastalığı soğuk algınlığı gibi ortaya çıkan bir hastalıktır ve öksürükle de kendini göstermektedir. Boğmaca hastalığını açıklarken uzmanlar bu hastalığı dönemlere ayırmaktadırlar. Boğmaca ilk olarak ortaya çıktığında soğuk algınlığı gibidir ve rahatsızlıklar biraz daha hafif şekilde görülmektedir.

  • Burunda tıkanma,
  • Boğazı tahriş edecek tarzda kuru bir öksürük,
  • Vücutta halsizlik hissi ve rahatsızlık hissetme,
  • Burunda akma,
  • Hafif düzeyde ateş,
  • Boğazda ağrı
  • Gözlerde kızarma gibi belirtiler hastalığın ilk aşamasında kendini göstermektedir. Hastalığın ilk 10-15 gününü kapsayan dönem ilk dönemi oluşturur ve yukarıdaki belirtiler hafif şekilde kendini göstermektedir. Bu döneme kataral dönem adı verilmektedir.

Hastalığın bir diğer dönemi olan paroksismal dönem hastalığın ileri bir seviyeye ulaştığı ve iki aya kadar sürebilen bir dönemi oluşturmaktadır. Bu dönemde özellikle öksürük artmış ve çok yoğunlaşmıştır. Bu öksürükler şiddetli, sesli olmaktadır ve hastalar bu öksürük nöbetlerinde nefessiz kalmakta ve nöbet bittiğinde derin derin nefes almaktadır. Bu öksürük nöbetleri bazen günde 10-15 kere olabilir ve bunların her biri de dakikalarca sürebilmektedir. Bu durum yetişkinlerde yorgunluk ve yıpranma gibi bir sonuç oluştursa da bebekler ve küçük çocuklarda bu nefessiz kalış sonrası yüzde morarmalar görülebilmektedir. Öksürük nöbetlerine bazen kusma da eşlik edebilmektedir. Yetişkinlerin bünyesinin daha güçlü olması onların hastalığa karşı daha dirençli olabilmesini sağlamaktadır.

Diğer Notlar:  Yetişkinlerde Şiddetli Öksürüğün Nedenleri Ve Tedavi Yöntemleri

Hastalığın son dönemi ise hastanın iyileşme dönemidir. Bu dönem konvalesan dönem olarak da adlandırılmaktadır. Bu süre de bazen 1 ay veya daha fazla sürebilmektedir. Bu durumun ne şiddette ve ne kadar sürede tamamlanacağı özellikle hastalığın ne şekilde tedavi edildiğine bağlıdır. Öksürüğün bu dönemde de devam ettiğini söyleyebiliriz ama bu dönemdeki öksürük önceki dönemdeki kadar yoğun bir öksürük değildir. Bu dönemin öksürüğü kuru ve inatçı bir öksürük olarak görülmektedir. Önceki döneme göre hafif olmasına rağmen kişinin tekrardan soğuk algınlığına yakalanmamaya dikkat etmesi ve tedavisine devam etmesi önemlidir. Aksi halde kişi tekrardan yoğun ve uzun öksürük nöbetlerine tutulabilmektedir. Kimi zaman bu kuru öksürüğün devam ettiği dönem 3 aya kadar sürebilmektedir.

Tıbbi İlaçlarla Tedavi

Boğmacanın ilaçlarla tedavisine geçmeden önce boğmacaya yakalanmadan önce önlem olarak ne yapılacağına değinmek istiyorum. Bildiğimiz üzere hastalıklara karşı bağışıklık oluşturmak çok önemlidir çünkü vücudumuz bağışıklık kazandığı hastalıklara karşı daha etkin bir mücadele vermektedir. Bağışıklık kazanmanın en önemli yolu ise aşı tedavisidir. Bu nedenle boğmacanın önlenmesinde aşıların eksiksiz yapılmasına dikkat edilmelidir. Ülkemizde 8, 12 ve 16 haftalık bebeklere ve 4 yaşındaki okula başlama öncesindeki çocuklara aşı uygulaması yapılmaktadır. Bu aşı ile 0 tam bir koruma sağlanmasa da bu mikrop karşısında çocuklarda belli bir direnç oluşmasını sağlayacaktır.

Tıbbi ilaçlarla tedaviBağışıklık mikrobu vücuda bulaştığında eğer erken aşamada hastalığın tanısı konulur ve antibiyotik tedavisine başlanırsa hastalığın şiddetlenmesinin büyük oranda önüne geçilir çünkü antibiyotik burada önemli bir etki gösterecek, kişinin iyileşmesine önemli katkı sağlayacaktır. Hatta ailesinde boğmaca vakası görülen durumlarda diğer aile bireylerine de antibiyotik ile önleyici, koruyucu bir tedavi uygulanabilmektedir. Bu noktada antibiyotik bu hastalıkta önemli bir tedavi edicidir.

Hastalığın ileri aşamalarında ise antibiyotik ilk aşamadaki kadar önemli bir etki göstermemektedir. Özellikle küçük çocuklarda hastane tedavisi gerekmektedir ve antibiyotik ilaçlar serum tedavisi ile desteklenmelidir.

Boğmacanın önemli ölçüde öksürüğe neden olması onun tedavisinde öksürük şuruplarının etkili olabileceği düşüncesine neden olmaktadır ama sanılanın aksine boğmaca öksürüğüne karşı öksürük şuruplarının ciddi bir etkisi olmadığı gözlemlenmiştir.

Diğer Notlar:  Kuru Öksürük Ev Ortamında Nasıl Tedavi Edilir: Ilaçlar Ve Halk Yöntemleri

Halk Tedavi Yöntemleri

Boğmacanın çözümünde halk arasında bazı bitkisel çözümler ve farklı yollar da kullanılabilmektedir. Öncelikle C vitamini alımı hastalıklara yakalananların başvurduğu yollardan biridir. Portakal, mandalina, limon suyu gibi tüketimlerle C vitamini almak ve vücudun direncini arttırmak sıkça başvurulan bir yoldur. Halkın başvurduğu bir diğer bitki ise doğal antibiyotik olarak bilinen sarımsaktır. Günde bir tane sarımsak yutmanın vücudu enfeksiyonlardan koruduğu ve etkili bir bitkisel tedavi yöntemi olduğuna inanılmaktadır. Zencefil, zerdeçal ve bal gibi besinleri birbirine karıştırmakla elde edilen karışımların da öksürüğün azaltılması için faydalı bir yol olduğu söylenmekte ve halk arasında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Halk tedavi yöntemleri Boğmaca öksürük

Bitkilerin bu şekilde tüketilmesinin dışında bu tür hastalıkların tedavisinde bitkisel çayların da çok kullanıldığını görmekteyiz. Ihlamur çayı, papatya çayı, zencefil çayı ve yeşil çay boğazı yumuşatma, sakinleşme ve dinginlik sağlama amacıyla hastalıklarda tüketilmektedir. Bazı kesimler içine bal atarak bunları tüketmenin daha da rahatlatıcı olduğunu belirtirler.
Halk arasında bir diğer rahatlama yolu olarak da buhar yöntemi kullanılır. Bulunan odanın nemlendirilmesi, buhar banyosu yapılması gibi metotlarla rahatlama sağlanacağı ve bu nemlilik ile boğazların yumuşayıp rahatlaması sağlanır. Aynı zamanda kişiye de bunun bir rahatlama sağladığını görmekteyiz. Bunlar kısaca:

  • C vitaminli gıdalar
  • Şifalı ve faydalı sayılan bitkiler
  • Bitki çayları
  • Nefes açıcı ve buharlı yöntemler olarak özetlenebilir.

Sonuç olarak, boğmaca bağışıklığı zayıf olan kişilerde ve özellikle çocuklarda olmak üzere birçok insanın ömrünün bir döneminde yakalanabileceği bir hastalık türüdür. İnsanın yaşamını ciddi anlamda zorlaştıran ve sıkıntı veren bir problemdir. Bunun için erken teşhis ederek antibiyotikle müdahale edilmesi çok önemlidir ve bu da mutlaka doktor tavsiyesi ile olmalıdır. Ayrıca unutulmaması gereken bir diğer nokta da boğmacaya yakalanan kişinin mümkün olduğunca toplum içinde bulunmaması gerekmektedir. Aksi halde hastalık çok daha geniş bir kesime hızla yayılacaktır. Yeni doğan bebeklerde ve küçük yaştaki çocuklarda sık görülen ve zor atlatılan bir hastalık olan boğmacanın aşılarının mutlaka yaptırılması çocukların sağlığı açısından önem taşımaktadır.

Değerlendirme
5
Yazal
Prof. Dr. Fuat BAYKAL
Kulak, Burun, Boğaz (KBB) Uzmanı
Yazılı makaleler
28

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir